رومئو و ژولیت: برداشت دوم

اگر یک وقت هوس کردید رومئو و ژولیت ( و یا هر اثر دیگری از شکسپیر)را بخوانید، حتما نسخه انگلیسی اش را بخوانید و اگر متن برایتان سنگین بود نگاهی به ترجمه فارسی بیاندازید تا موضوع دستتان بیاید. ترجمه های فارسی را من خیلی نمی دانم که چند تا هستند از شکسپیر اما نسخه ای که من دارم نسخه دو جلدی کل آثار شکسپیر است که علاالدین پازارگادی به فارسی برگردانده. من تا به حال رومئو و ژولیت، مکبث و توفان را سطر به سطر با فارسی اش مطابقت داده ام و متاسفانه بی دقتی هم در ترجمه و هم در رعایت دقیق متن اصلی دیده ام. خیلی جاها هم که حذف شده است که من گذاشته ام به حساب اداره ممیزی ارشاد و البته جاهایی هم بوده که به نظر من هیچ نکته تیزی که بخواهد به تیغ ممیزی بگیرد نداشته. این را هم باز گذاشته ام به حساب ارشاد و با حسن نیت به تلاش مترجم محترم نگاه کرده ام. با این حال فکر می کنم که خیلی جاها متن فارسی جای کار دارد و شاید این متن ترجمه ایشان راه را برای ترجمه های دقیق تر و فصیح تر آینده هموار تر کند. گذشته از دقت ترجمه، خود نفس ترجمه کردن شکسپیر زیبایی و هیجان اولیه متن را می گیرد. اولین باری که من" رویای نیمه شب تابستان" را خواندم،( از ترس انگلیسی اش اول متن فارسی را خواندم، البته با ترجمه مسعود فرزاد) با وجودی که ترجمه خیلی خوبی بود و پیش گفتار و توضیح و حاشیه هم داشت، تا متن انگلیسی اش را نخواندم ، حس اینکه متن بی مزه ای را خوانده ام همراهم بود. بعد یادم است رفتم سری به کتابخانه زدم و نسخه صوتی اش را که مثل یک نمایشنامه رادیویی بازیگر های مختلف داشت گرفتم و گوش کردم و دوباره سطر به سطر با نسخه صوتی پیش رفتم. این بار جادوی زبان اصلی و لحن جاندار بازیگر ها اثر کرد و زیبایی متن را نشانم داد. بعد هم که باز سر کلاس عناصر مختلف اش را بررسی کردیم و فیلم اش را دیدیم فهمیدم که قضاوت اولیه من از متن چقدر دور از حقیقت بوده. الان البته دیگر احتیاجی به نسخه های صوتی ندارم و دوست دارم بخش هایی که دوست دارم را خودم بخوانم هر چند که کتاب صوتی همیشه لذت خاص خودش را دارد.
*
رومئو و ژولیت یکی از محبوب ترین تراژدی های شکسپیر است که از روی آن اقتباس ادبی، سینمایی هم زیاد شده. دو اقتباس آزاد آن یکی فیلم شکسپیر عاشق است و یکی هم این فیلم. اما منتقد ها این نمایشنامه را به دلایل مختلف اثری ناپخته می دانند. تاکید بیش از حد بر تقدیر و رخ دادن تصادفی ماجرا ها، کنش های نابالغ شخصیت ها و .... شاید همین است که به قول نازلی نمایش را از حالت تراژیک در آورده و آدم را می خنداند. اما در هر حال سرنوشت تراژیک شخصیت های اصلی این اثر را همچنان در ژانر تراژدی نگه می دارد. ژانری که شکسپیر هنگام نگارش اش هنوز تجربه زیادی درش ندارد و دومین تراژدی اش بعد از تیتوس محسوب می شود. و پنج سال بعد از آن است که سومین تراژدی اش "جولیوس سزار" را می نویسدو بعد هم هملت و اتللو و شاه لیر و مکبث و از پس اش می آیند.
با این حال اگر ناپخته بودن کنش های داستانی اثر را کنار بگذاریم، زبان شاعرانه و موضوع عاشقانه و تراژیک داستان جایگاهش را هم چنان در کنار آثار خواندنی شکسپیر حفظ می کند.

مریم مومنی | ۶:۲۰ بعدازظهر

---

+ نوشتن پیام

Name:

Email Address:

URL:

Remember Me